Dr. Volkan Tunalı'nın Kişisel Blogu

Bilgisayar, Teknoloji, Bilim, Sanat

Archive for the ‘copyright’ tag

After the Software Wars

leave a comment

After the Software WarsKeyifle okunacak ya da en azından göz atılacak, eğlenceli bir kitaptan daha bahsetmek istiyorum. Adında da yazdığı gibi yazılım endüstrisinin devlerinin tescilli/patentli (İng.proprietary) yazılımlarına karşı açık kaynaklı özgür (bedava olarak çevirsek daha mı anlamlı olur acaba :) ) yazılımların ve yazılım servislerinin savaşını anlatan ilginç bir kitap.

Kitapta yoğun bir şekilde Linux’un yaygınlaşmasının ve gücünün ardındaki etkenler ile Linux’un bu başarısına karşılık Microsoft’un yaptıkları/yapabildikleri üzerinde duruluyor. Linux-Windows-Mac gibi işletim sistemi savaşlarının yanı sıra OpenOffice.org-MS Office gibi son kullanıcı ürünleriyle birlikte Sun’ın Java’sı ve Microsoft’un programlama dilleri gibi geliştirme araçları da karşı karşıya getiriliyor.

Kitapta ayrıca patentlerden ve telif haklarından da bahsediliyor. Daha önce tanıtmaya çalıştığım Math You Can’t Use: Patents, Copyright, and Software adlı kitabın geniş olarak üzerinde durduğu programların da soyut matematiksel kavramlardan ibaret olduğu ve patentlenemeyeceği düşüncesi de işleniyor.

Son olarak kitaptan Definition of Free Software bölümünden bir alıntı yapalım:

Richard Stallman 4 temel yazılım özgürlüğü tanımladı:
1. Hangi amaç için olursa olsun programı çalıştırma (*) özgürlüğü.
2. Programın nasıl çalıştığını anlama ve gereksinimlere göre adapte etme özgürlüğü.
3. Programın bir kopyasını komşunuza verebilme özgürlüğü. Onları yaratmaya ve göstermeye yarayan programları paylaşmadan fikirleri paylaşmak imkansızdır.
4. Programı ilerletme, yeni sürümü kamuya dağıtma ve böylece kamunun bundan yararlanmasını sağlama özgürlüğü.

(*) “to run the program” ifadesini “programı koşturmak” şeklinde çevirenleri hiç anlamıyorum, anlamak istemiyorum.

Kitabın Adı: After the Software Wars
Yazarı: Keith Curtis
ISBN: 9780578011899

Kitabın önsözünde kitabın dijital kopyasının serbestçe dağıtılabileceği, edinmek isteyenlerin lulu.com üzerinden indirmelerinin uygun olacağı belirtiliyor. Bu yazıyı yazdığım sırada lulu.com’da boş bir sayfa geliyor olsa da şansınızı denemek isteyebilirsiniz.

Written by vtunali

Mart 27th, 2009 at 11:58 pm

Math You Can’t Use: Patents, Copyright, and Software

leave a comment

Math You Can't Useİlginç bir kitap buldum. İlginçliği şurada: kitapta deniliyor ki yasalar matematiğin ve matematiksel olguların telif hakkına tabi tutulamayacağını söylerken, “matematiğin çocuğu” olan bilgisayar bilimlerindeki yazılımların telif hakkına tabi olduğunu kabul ediyor.

Buradan yola çıkılarak yazılımlara uygulanan telif hakkı kavramının yazılımın algoritmasına mı uygulanması gerektiği yoksa yazılımın metin halindeki koduna mı uygulanması gerektiği, telif hakkının hangi durumlarda ihlal edildiği hangi durumlarda edilmediği gibi konular derinlemesine tartışılıyor.

Kitabın girişinde ise ilginç bir örnek veriliyor:

function onExit(){
popup = window.open("pop.html", "Don't go!");
popup.focus();}

Genelde reklam gösterimi amacıyla tarayıcı penceresi kapatılırken başka bir tarayıcı penceresi açılmasını sağlayan yukarıdaki 3 satırlık JavaScript kodunun 14.05.2002 tarihli ilgili patent ile koruma altına alındığı ve bu kodun izinsiz kullanımının yasa ihlali olduğunu biliyor muydunuz? Hatta bu patentin JavaScript dışında bu işi yapabilecek bütün dillerdeki (bugün henüz icat edilmemiş diller de dahil olmak üzere) kodlarını da kapsadığını biliyor muydunuz? Bu patent 2018′de sona erecek ve bu 3 satırın bütün kombinasyonları artık Public Domain (kamu malı) olacak.

Kitabın Adı: Math You Can’t Use: Patents, Copyright, and Software
Yazarı: Ben Klemens
ISBN: 9780815749424

Written by vtunali

Mart 16th, 2009 at 11:34 pm